انواع روترها در شبکه

روترها در شبکه یکی از حیاتی‌ترین تجهیزات هستند که مسئول مسیریابی بسته‌های داده بین شبکه‌های مختلف می‌باشند. انتخاب نوع مناسب روتر بر عملکرد، امنیت و مقیاس‌پذیری شبکه تأثیر می‌گذارد.

روتر چیست و چه کاری انجام می‌دهد؟

روتر یک دستگاه شبکه‌ای هوشمند است که عملیات مسیریابی بسته‌های داده بین شبکه‌های مختلف را بر عهده دارد. این دستگاه در لایه 3 مدل OSI (لایه شبکه) فعالیت می‌کند و با استفاده از جدول مسیریابی، بهترین مسیر را برای انتقال داده‌ها انتخاب می‌نماید. روترها با مدیریت پهنای باند و تخصیص بهینه آن، همچنین با پیاده‌سازی سیاست‌های امنیتی پیشرفته مانند فایروال و VPN، نقش حیاتی در امنیت و کارایی شبکه ایفا می‌کنند.

دسته‌بندی کلی روترها

روترها را می‌توان از جنبه‌های مختلفی دسته‌بندی نمود.

• از نظر اندازه به روترهای خانگی، اداری و سرویس‌دهنده تقسیم می‌شوند.
• بر اساس کاربرد در گروه‌های مسیریابی داخلی، مرزی و تخصصی قرار می‌گیرند.
• از لحاظ قابلیت‌ها به ساده و پیشرفته تقسیم میشود .
• بر اساس محیط استقرار به روترهای داخلی، مرزی و هسته‌ای دسته‌بندی می‌شوند.

انواع روترها در شبکه

بعد از دسته بندی به به مهمترین انواع روتر میپردازیم که شامل :

• روتر سیمی (Wired Router)
• بی‌سیم (Wireless Router)
• روتر هسته (Core Router)
• لبه (Edge Router)
• روتر سخت‌افزاری (Hardware Router)
• نرم‌افزاری (Software Router)
• روتر مجازی (Virtual Router)

1. روتر سیمی (Wired Router)

دسته‌بندی: از نظر فیزیکی – سیمی | از نظر کاربرد – پایه

تعریف: روترهای سیمی از پورت‌های Ethernet برای اتصال فیزیکی دستگاه‌ها استفاده می‌کنند.

توضیح: این روترها فقط پورت اترنت (LAN/RJ45) دارند و فاقد قابلیت ایجاد شبکه بی‌سیم هستند. معمولاً در محیط‌هایی که نیاز به امنیت و پایداری بالاتر است استفاده می‌شوند.

کاربردها:

• شبکه‌های اداری کوچک
• اتاق‌های سرور
• اتصال مراکز داده
• شبکه‌های صنعتی

2. روتر بی‌سیم (Wireless Router)

دسته‌بندی: از نظر فیزیکی – بی‌سیم | از نظر کاربرد – خانگی/اداری

تعریف: این روترها با ترکیب قابلیت‌های روتر، سوییچ و اکسس پوینت، امکان اتصال بی‌سیم را فراهم می‌کنند.

توضیح: همان روترهای رایج خانگی و اداری که علاوه بر پورت‌های سیمی، یک اکسس پوینت داخلی نیز دارند تا شبکه Wi-Fi ایجاد کنند.

کاربردها:

• شبکه‌های خانگی
• دفاتر کار کوچک
• هتل‌ها و رستوران‌ها
• محیط‌های آموزشی

3. روتر هسته (Core Router)

دسته‌بندی: از نظر محیط استقرار – هسته | از نظر اندازه – enterprise

تعریف: روترهای هسته در مرکز شبکه‌های بزرگ قرار گرفته و ترافیک بین شبکه‌های مختلف را مدیریت می‌کنند.

توضیح: این روترها در قلب و ستون فقرات (Backbone) شبکه‌های بسیار بزرگ یا اینترنت قرار می‌گیرند و وظیفه جابه‌جایی حجم عظیمی از ترافیک با حداکثر سرعت را بر عهده دارند.

کاربردها:

• شبکه‌های ISP
• مراکز داده بزرگ
• شبکه‌های backbone
• سازمان‌های بسیار بزرگ

4. روتر لبه (Edge Router)

دسته‌بندی: از نظر محیط استقرار – مرزی | از نظر کاربرد – امنیتی

تعریف: این روترها در مرز بین شبکه داخلی و خارجی قرار می‌گیرند و اتصال به اینترنت یا شبکه‌های دیگر را فراهم می‌کنند.

توضیح: این روترها در “لبه” یا مرز یک شبکه (مانند شبکه ISP شما) قرار می‌گیرند و آن را به شبکه‌های بیرونی (مانند اینترنت) متصل می‌کنند.

دستگاه مودم-روتر وایرلس معمولی که در بیشتر خانه‌ها وجود دارد، یک دستگاه تلفیقی (All-in-One) است که همزمان چهار عملکرد اصلی را انجام می‌دهد:

• مودم
• روتر لبه
• اکسس پوینت بی‌سیم
• سوئیچ سیمی

این ادغام عملکردها، این دستگاه را به قلب مرکزی و همه‌کاره‌ی شبکه خانگی تبدیل کرده است.

کاربردها:

• شعبه‌های سازمان‌ها
• اتصال به اینترنت
• شبکه‌های MPLS
• مراکز تلفن

5. روتر سخت‌افزاری (Hardware Router)

دسته‌بندی: از نظر قابلیت – اختصاصی | از نظر اندازه – enterprise

تعریف: دستگاه‌های فیزیکی هستند که به طور اختصاصی برای مسیریابی طراحی شده‌اند.

توضیح: به هر روتری که یک دستگاه فیزیکی اختصاصی باشد، روتر سخت‌افزاری گفته می‌شود. تقریباً تمام مثال‌های بالا (به جز مورد بعدی) در این دسته قرار می‌گیرند.

کاربردها:

• شبکه‌های enterprise
• مراکز داده
• شبکه‌های ISP
• سازمان‌های دولتی

6. روتر نرم‌افزاری (Software Router)

دسته‌بندی: از نظر قابلیت – نرم‌افزاری | از نظر اندازه – کوچک/متوسط

تعریف: با استفاده از نرم‌افزار روی سیستم‌عامل‌های عمومی، عملکرد روتر را شبیه‌سازی می‌کنند.

توضیح: در این نوع، عملکرد روتر نه توسط یک سخت‌افزار اختصاصی، بلکه توسط یک نرم‌افزار که روی یک سیستم عامل عمومی (مثل ویندوز یا لینوکس) نصب می‌شود، ارائه می‌گردد.

کاربردها:

• شبکه‌های آزمایشگاهی
• محیط‌های توسعه
• استارتاپ‌ها با بودجه محدود
• شبیه‌سازی شبکه

7. روتر مجازی (Virtual Router)

دسته‌بندی: از نظر قابلیت – مجازی | از نظر محیط – نرم‌افزاری

تعریف: روترهای مجازی که در محیط‌های virtualized اجرا می‌شوند.

توضیح: این نوع، یک نمونه نرم‌افزاری است که به صورت یک ماشین مجازی (VM) روی یک هایپروایزور (مانند VMware یا Hyper-V) اجرا می‌شود تا شبکه‌های مجازی را مسیریابی کند.

کاربردها:

• دیتاسنترهای نرم‌افزارمحور
• محیط‌های ابری
• شبکه‌های NFV
• مجازی‌سازی شبکه

جمع‌بندی جدولی

این مثال‌ها به درک بهتر شما از طیف گسترده روترها و کاربردهای تخصصی هرکدام کمک می‌کند.

جدول خلاصه دسته‌بندی روترها

جمع‌بندی

درک صحیح از انواع روترها و دسته‌بندی آن‌ها به انتخاب بهترین راهکار شبکه برای نیازهای مختلف کمک می‌کند. هر نوع روتر با توجه به ویژگی‌های خاص خود، در محیط‌های مختلف شبکه‌ای کاربرد دارد و انتخاب مناسب آن مستقیماً بر عملکرد، امنیت و مقیاس‌پذیری شبکه تأثیر می‌گذارد.

سوالات متداول :

فرق سویچ و روتر چیست ؟

• سوئیچ مثل منشی یک اداره است که ارتباط داخلی بین بخش‌ها را مدیریت می‌کند.
• روتر مثل مدیر ارتباطات است که ارتباط بین اداره شما و دنیای خارج را برقرار می‌سازد.

در شبکه‌های امروزی، گاهی دستگاه‌های ترکیبی مثل سوئیچ لایه ۳ یا روتر-سوئیچ نیز وجود دارند که هر دو عملکرد را تا حدی ارائه می‌دهند.

برای دسترسی به ساب نت حتما روتر لازم است یا سویج میتواند این کار را انجام دهد ؟

• اگر دو شبکه مجزا (مثلاً اداری و مهمان) دارید و می‌خواهید بین آن‌ها ارتباط کنترل‌شده برقرار شود، نیاز به یک دستگاه لایه‌۳ دارید.
• این دستگاه می‌تواند یک روتر معمولی، یک سوئیچ لایه‌۳ یا حتی یک فایروال با قابلیت مسیریابی باشد.
• سوئیچ معمولی ارزان‌تر است و فقط درون یک ساب‌نت کار می‌کند.
• سوئیچ لایه‌۳ گران‌تر است، ولی هم سوئیچینگ سریع لایه ۲ و هم مسیریابی لایه ۳ را در یک دستگاه ارائه می‌دهد.

پس پاسخ نهایی:
برای دسترسی بین ساب‌نت‌ها حتماً به قابلیت لایه ۳ (مسیریابی) نیاز است. این قابلیت یا در روتر وجود دارد، یا در سوئیچ لایه‌۳. سوئیچ معمولی (لایه ۲) به تنهایی کافی نیست.

برای دسترسی به ساب نت حتما روتر لازم است یا سویج میتواند این کار را انجام دهد؟

برای دسترسی بین ساب‌نت‌ها حتماً به قابلیت لایه ۳ (مسیریابی) نیاز است. این قابلیت یا در روتر وجود دارد، یا در سوئیچ لایه‌۳. سوئیچ معمولی (لایه ۲) به تنهایی کافی نیست.

سویچ داده ها را به ادرس فیزیکی ارسال میکند چه لزومی دارد ما در شبکه محلی ای پی ادرس تعریف کنیم ؟

سوئیچ با آدرس MAC (مثل کد ملی سخت‌افزار) دستگاه‌ها را در یک شبکه محلی شناسایی و به هم وصل می‌کند. اما آدرس IP (مثل آدرس پستی) برای سازمان‌دهی و مدیریت شبکه ضروری است، زیرا به شما امکان می‌دهد شبکه را به بخش‌های منطقی تقسیم کنید، قوانین امنیتی و دسترسی اعمال نمایید و مهم‌تر از همه، به دستگاه‌ها «یک آدرس استاندارد و قابل فهم» بدهید تا بتوانند نه فقط در شبکه داخلی، بلکه با کل اینترنت و شبکه‌های دیگر ارتباط برقرار کنند. در واقع، IP زبان مشترک جهانی شبکه است.

بیشتر بیاموزیم :

جداول مسیریابی در شبکه